خوب صحبت کردن- چگونه خوب صحبت کنیم تا دیگران مجذوب صحبت های ماگردند
مرداد ۴, ۱۳۹۵
ارتباط چشمی
ارتباط چشمی – تکنیک های عملی و کاربردی برای تماس و ارتباط چشمی با مخاطبین در سخنرانی
مرداد ۹, ۱۳۹۵
نمایش همه

تقویت صدا – تکنیک هایی عملی و کاربردی برای تقویت صدا و داشتن فن بیان عالی

تقویت صدا

تقویت صدا-تکنیک هایی عملی و کاربردی برای تقویت صدا و داشتن فن بیان عالی

برای تقویت صدا و اینکه زیبا سخن بگوییم وفن بیان قوی وقدرتمندی داشته باشیم باید آنرا یاد بگیریم تقویت صدا و یاد گیری فن بیان مثل یاد گیری نواختن موسیقی است،

نواختن موسیقی

خوشبختانه صدای انسان یک پدیده ذاتی و غیر قابل تغییر نیست که نشود آنرا تغییر داد بلکه مثل ماهیچه‌های بدن است یعنی با تمرین می‌توان آنرا قوی تر کرد بسیاری از افرادی که صدای ضعیفی داشته اند با تمرین طولانی مدت، سخنرانان تأثیرگذار و با اعتماد به نفسی شده اند برای تقویت صدا و یاد گیری فن بیان خوب چند گام را باید برداشت که در زیر شرح داده می‌شود

 

الف)تکنیک های مربوط به تقویت صدا (تکنیک های تنفسی و تقویت لب و دهان):

اگرمی خواهیم قدرتمند، شمرده و واضح صحبت کنیم باید هوای بیشتری ازدهان ما خارج گردد لذا برای این کار دو راه وجود دارد :

اول اینکه تنفس‌های عمیق تری بکشیم و بازدم بیشتری داشته باشیم یااینکه دهان مان بیشتر باز گردد و هوای بیشتری از دهانمان خارج گردد  لذا بر همین اساس دو دسته تمرین تقویت صدا داریم یکی تمرینات مربوط به تنفس و دیگری تمرینات مربوط به تقویت ماهیچه‌های لب و دهان.

 

۱)چهار تکنیک تنفسی برای تقویت صدا:

  تنفس دیافراگمی (شکمی):

دیافراگم پرده ای است بین ریه و معده، هرچه تنفس از قسمت پایین تر بدن باشد مثل آن است که چله یک کمان را بیشتر کشیده ایم و برد صدا افزایش می‌یابد.

برای تنفس دیافراگمی یک شیوه این است که دراز کشیده، زانو به سمت بالا خم کرده و کف پاها روی زمین قرار گیرد دراین حالت تنفس می‌گیریم.

باتمرین تنفس دیافراگمی حجم ریه افزایش می‌یابد و مشکل رفع می‌گردد.

 

 

تنفس دیافراگمی 3

تنفس دیافراگمی 1

تنفس دیافراگمی 4تنفس دیافراگمی 5

 

 شمارش پلکانی اعداد با صدای بلند در بازدم:

در این تمرین ابتدا با بینی نفس عمیقی می کشیم سپس در بازدم باصدای بلند می شماریم برای بار اول نفس می‌گیریم سپس با صدای بلند در بازدم می شماریم یک، برای بار دوم نفس می‌گیریم و در بازدم می شمایم ۱، ۲ برای بار سوم نفس می‌گیریم و در بازدم می شماریم ۱، ۲، ۳ و این چرخه را ادامه می دهیم تا نفس‌های ما عمیق تر و حجم ریه ما افزایش یابد حداقل شمارش تا عدد ۱۲ است در این تمرین چند نکته وجود دارد اول اینکه سعی نکنید از همان روز اول مثلا تا ۵۰ بشماریم بلکه باید به مرور زمان این اتفاق بیفتد دوم اینکه در بازدم همه هوای تنفس شده را تخلیه کنیم و سوم اینکه شمارش اعداد باید باصدای بلند صورت گیرد تقریبا مثل داد زدن.

شمارش پلکانی

این تمرین به بلندی صدا، رسا شدن صدا و افزایش حجم صدا خیلی کمک می‌کندو این تمرین را روزی سه تا چهار بار انجام دهید

 نگه داشتن کاغذA5 به دیوار برای چند ثانیه با بازدم:

یک کاغذ A5 را با دست روی دیوار قرار داده و سپس دست مان را رها می‌کنیم و سعی می‌کنیم که با بازدم آن کاغذ را روی دیوار برای چند ثانیه نگه داریم با تکرار این تمرین، زمان نگه داشتن کاغذ روی دیوار را افزایش می دهیم و بدین ترتیب حجم ریه ما افزایش می‌یابد.

نگه داشتن کاغذ

 

تمرین شمارش اعداد در بازدم حداقل تا عدد پنجاه:

نفس را درسینه حبس میکنیم ودربازدم حداقل تا شماره ۵۰ بصورت عادی (نه الزاما بلند) می شماریم و با تکرار و تمرین این عدد را افزایش میدهیم هدف این تمرین افزایش حجم ریه است

 

۲)چهار تکنیک تقویت ماهیچه‌های لب و دهان برای تقویت صدا :

تمرین خودکار برای تقویت صدا :

این یکی از زیباترین تمرینات صدا سازی برای رفع تنبلی عضلات فک و دهان است که دوست خوبم محمد پیام بهرام پور درکتاب جعبه ابزار سخنرانی خود آورده است برای انجام این تمرین، انتهای خودکار را بین دو دندان جلویی خود قرار می دهیم و شروع به صحبت کردن می‌کنیم و روزانه این تمرین را در چند نوبت سه دقیقه ای انجام میدهیم. با این تمرین تا حد زیادی از سرعت کلمات ما کاسته می‌شود و بسیار شمرده تر صحبت می‌کنیم.

با تمرین خودکار شما درحقیقت به لب‌های خود این تمرین را می‌دهید که کمی آهسته تر و البته بیشتر باز و بسته شود و از همین طریق خیلی بهتر و واضح تر صحبت خواهید کرد

تمرین خودکار

 

 تمرین مشدد خوانی برای تقویت صدا :

در این تمرین کلمات را به شدت و قدرت می خوانیم در این تمرین دهان تا حداکثر ممکن باز می‌شود و به فک‌ها فشار زیادی وارد می‌گردد. بطوری که بعد از گفتن چند جمله فک شما درد می‌گیرد این تمرین برای تقویت ماهیچه‌های دهان و فک بسیار سودمند است و با این تمرین دهان شما موقع سخنرانی بیشتر باز می‌شود و کلمات را واضح تر ادا می‌کنید

مشدد خوانی

تمرین صحبت کردن با کمک لب‌ها، وقتی که دهان بسته و دندان‌ها روی هم قرار دارند: 

در این تمرین دندان‌ها را بر روی یکدیگر قرار داده و سپس با کمک حرکت لب‌ها صحبت می‌کنیم در این تمرین فشار زیادی به ماهیچه لب می‌آید و لب تقویت می‌گردد کارکرد این تمرین مشابه تمرین خودکار است

تمرین با لب های بسته

 تمرین بلند خوانی شعر برای تقویت صدا :

یکی از بهترین تکنیک‌ها برای قوی کردن صدا این است که با صدای بلند شعربخوانیم بالخص شعر‌های حماسی مثل شاهنامه فردوسی عالی است اشعار مولانا و شاملو هم گزینه‌های خیلی مناسبی هستند هر وقت شعر می خوانید طوری آنرا بخوانید که انگار آن را روی سن اجرا می‌کنید تصور کنید که واژه‌ها کلیدهای پیانو هستند کلمات را طوری بخوانید انگار که دارید با واژه‌ها پیانو می نوازید وقتی شعر را زیبا میخوانید این زیبایی کلام، به حالت عادی صحبت کردن هم منتقل می‌شود.

 بلند شعر خوانی

ب)تکنیک های مربوط به داشتن فن بیان خوب:

 ۱) رسا بودن صدا:

اگر می خواهیم صدای رسایی داشته باشیم می بایست تنفس‌های قوی و عمیق داشته باشیم با انجام تکنیک‌های تنفسی می‌توانیم مشکلا ت مربوط به عدم رسایی صدا را رفع نماییم. و همچنین برای رسایی بهتر صدا می بایست به جهتی که می خواهید صدا برود رو کنید این یعنی اینکه به حضار نگاه کنید نه به اسلاید‌ها، سقف یا کف اتاق، تا صدای تان به حضار برسد.

 ۲) وضوح گفتار:

برای واضح صحبت کردن باید کلمات را خوب تلفظ کنیم که این کار مستلزم استفاده مناسب از دندان‌ها، لب‌ها و زبان است

برای واضح صحبت کردن تمرینات مربوط به تقویت دهان ولب را انجام دهید.

۳) سرعت سخنرانی:

اگر سرعت سخنرانی شما ثابت باشد مخاطبین شما خسته می شوند وسخنرانی شما کسالت بار خواهد شد مگر آنکه محتوای خیلی ارزشمندی داشته باشید

اگر سرعت سخنرانی شما تند و شدت آن بالا باشد مخاطبین ممکن است فکر کنند که شما نگران و مضطرب هستید و نیاز است هراز گاهی سرعت خود را کم کنید و تاکید‌ها را انجام دهید

اگر سرعت سخنرانی شما کم با شد سخنرانی شما فاقد انرژی و هیجان خواهد بود

لذا بهترین گزینه برای سرعت سخنرانی داشتن تنوع سرعت در سخنرانی است ودر حالت عادی بهتر است که سرعت سخنرانی ما حدود ۲۵ در صد بیشتر از میانگین سرعت صحبت مخاطبین با شد تا پر انرژی شود.

سرعت سخنرانی

۴) زیر و بمی صدا (ارتفاع صدا):

وقتی از صدای بم تر از حالت طبیعی استفاده می‌کنیم نشان دهند ه آن است که آنچه می گوییم جدی است و می‌تواند به جدیت و متانت و سنگینی سخنران بیا فزاید. و در کل صدای بم و کلفت تداعی گر اقتدار و قدرت است.

و وقتی از صدای زیراستفاده می‌کنیم انرژی و هیجان ما را نشان می دهد.

بنده سخنرانان زیادی دیده ام که صدای بم، گیرا و پرمایه ای داشته اند و در شروع سخنرانی خیلی جذب کننده هستند اما همین صدا ی جذاب چون یکنواخت بود عیبی که داشت این بود که بعد از چند دقیقه احساس می‌کردی با چکش دارند روی مخت می کوبند

لذا با زیرتر یا بم تر کردن صدا ی طبیعی مان با توجه به موقعیت می‌توانیم سخنرانی مان را جالب تر، جذاب تر و گیرا تر کنیم.

زیر و بمی صدازیر وبمی صدا

 

نکته: اگر میخواهیم صدای مان از این که هست غنی تر و پرمایه تر گردد با انجام تمرینات تنفسی و صحبت کردن با ارتفاع مناسب می‌توانیم تا حدود زیادی صدای مان را غنی تر کنیم وبرای بیشترغنی کردن باید تمرینات صدا سازی انجام دهیم.

۵) استفاده مناسب از مکث‌ها:

یکی از قوی ترین تکنیک‌ها ی فن بیان استفاده قدرتمند از مکث (سکوت) است وقتی، به مدت یک، دو یا گاهی سه ثانیه مکث می‌کنیم این مکث، اثر بخشی صحبت‌های مان را چند برابر می‌کند چون:

اولا این فرصت را در اختیار ما قرار می دهد که به ادامه آنچه می خواهیم بگوییم فکر کنیم

ثانیا این فرصت را به مخاطبین می دهد که نظرات مان را تجزیه وتحلیل و جذب نمایند

ثالثا نشان می‌دهد که ما بر اوضاع مسلط هستیم و اعتماد به نفس زیادی در هنگام صحبت کردن داریم

مکث 1

سوال: کجا‌ها باید مکث کنیم؟

در جاهای مختلفی مکث کاربرد دارد اما در اینجا دو تا از مهم ترین‌های آنها رابیان می‌کنیم

الف) وقتی ما دو یا سه جمله را بیان می‌کنیم بعد از آن مکث می‌کنیم تا ذهن مخاطب آنچه را گفتیم تجزیه و تحلیل کند و به خوبی درک نماید که به آن مکث ادراکی می گوییم

ب) وقتی می خواهیم به نکته مهمی اشاره کنیم که لازم است مخاطبان بصورت ویژه ای به آن توجه کنند که به آن مکث نمایش گفته می‌شود البته می‌توان هم قبل از بیان نکته و هم بعد از بیان نکته از این مکث استفاده کرد.

مکث نشانه اعتماد به نفس و حرفه ای بودن سخنران است وبهترین تمرین برای دستیابی به مکث‌های قدرتمند، این است که سخنرانی خود را به صورت فایل صوتی ضبط کنیم و سپس به آن گوش کنیم ببینیم که در چه زمان‌هایی مکث را انجام می دهیم و در چه زمان‌هایی انجام آنرا فراموش کرده ایم سپس مجددا سخنرانی خود را انجام میدهیم و این بار سعی کنیم مکث‌های خود را بدرستی اجرا کنیم. شما می‌توانید این تمرین را چندین مرتبه برای هر سخنرانی انجام دهید. مطمئن هستم که با انجام این تمرین نتایج بسیار خوبی در صحبت خود خواهید دید و بدون شک اعتماد به نفس زیادی در هنگام صحبت کردن بدست خواهید آورد.

یکی ازمحاسن مکث این است که کلمات و صداهای زائدی مثل «ا»، «ام»، «در واقع»، «خب»، «بنابراین» و امثالهم را که به آنها «جا پرکن» می گوییم را حذف می‌کند اینها کلماتی هستند که در گفت و گوهای روزمره از آنها استفاده می‌کنیم تا دیگری را آگاه کنیم که صبت ماهنوز تمام نشده است اما در یک سخنرانی اینها اضافه و زائد هستند

ودر آخرخوب است بدانیم : همانطوریکه در موسیقی، تمام زیبایی درسکوت بین نت‌ها نهفته است در صحبت کردن و سخنرانی، زیبایی در مکث یا سکوتی نهفته است که هنگام اشاره از نکته ای به نکته دیگر به وجود می‌آید.

۶) تاکید:

درانتقال پیام، بعضی از کلمات یا عبارات از دیگر کلمات و عبارات، مهم ترهستند ما با تاکیدی که روی آنها می‌کنیم اهمیت شان را نشان می دهیم فقط کافی است قبل از اینکه کلمه مورد تاکید را بر زبان بیاورید اندکی مکث و سپس آنرا با شدت بیشتری ادا کنید این کار مثل این است که کلمات را در یک گزارش با قلم درشت (blod) بنویسید اما اگر در این کار افراط کنید تصنعی و دروغین به گوش خواهد رسید

تاکید کردن

   ۷) مواظبت از صدا:

مواظبت از صدا نسبتا ساده است تنها کاری که باید انجام دهید این است که از چیزهایی که احتمالاً باعث مشکل برای شما می‌شود اجتناب کنید

 سیگار:

یک عامل بدیهی، سیگار کشیدن و محیط‌های دودی است چون نه تنها در دراز مدت به سلامت شما آسیب میرساند بلکه بر توانایی تان در کنترل تنفس تان تأثیر می‌گذارد

عدم مصرف سیگار

 نوشیدنی‌های شیری یا محصولات لبنی:

بهترین کار آن است که قبل از سخنرانی تان یادر طول آن از نوشیدن چای، قهوه و هر نوشیدنی شیری دیگر اجتناب کنید کره ی زیاد یا پنیر نیز نخوریدمحصولات لبنی مخاط را تحریک و صدای تان را گرفته تر می‌کنندبعضی از پزشکان مخاط را خشک می‌کنندکه این کار نیز می‌تواند مشکل ساز باشد، چون فرد برای اینکه خوب صحبت کند مقداری (نه مقدار زیاد) مخاط نیاز دارد

به اندازه کافی آب در دسترس داشته باشید:

تا مانع از آن شویدکه دهانتان خیلی خشک شود همچنا ن که سخنرانی تان را به پیش می برید قطره قطره آب بنوشید تا دهانتان را تر نگه دارد اگر مرتب سخنرانی می‌کنید یا گلو درد دارید حواس تان باشد تا حد ممکن به صدای تان استراحت بدهید

بهمن دهقانی
بهمن دهقانی
من بهمن دهقانی نویسنده کتاب « سخنرانی به زبان ساده » و مدرس فن بیان و سخنرانی هستم
دانلود رایگان کتاب
برای دانلود آدرس ایمیل خود را وارد کنید تا کتاب را برای شما ارسال کنیم.
اطلاعات شما هیچوقت با نفر سومی اشتراک گزاری نمیشوند
دانلود رایگان سی صفحه اول کتاب
برای دانلود آدرس ایمیل خود را وارد کنید تا کتاب را برای شما ارسال کنیم.
اطلاعات شما هیچوقت با نفر سومی اشتراک گزاری نمیشوند